BILIONI 50 ZA WATENGENEZA MAUDHUI: TANZANIA INAWEKA MSINGI WA MAPINDUZI YA UCHUMI WA UBUNIFU

Katika karne ya 21, kiwanda kinaweza kuwa mfukoni. Kamera ya simu, kompyuta ndogo na intaneti vinaweza kumgeuza kijana wa kawaida kuwa mtayarishaji wa maudhui anayefikiwa na mamilioni ya watu duniani.

Ndiyo maana tasnia ya utengenezaji wa maudhui ya kidijitali imegeuka kuwa moja ya sekta zinazokua kwa kasi zaidi katika uchumi wa dunia. Kutoka YouTube, podcast, blogu hadi majukwaa ya video ya mitandao ya kijamii, maudhui ya kidijitali yamegeuka kuwa chanzo kipya cha ajira, ubunifu na mapato.

Katika muktadha huo, tangazo la Serikali ya Tanzania la kutenga Shilingi bilioni 50 kwa ajili ya kuwawezesha watengeneza maudhui ya kidijitali limeibua matumaini makubwa kwa vijana wengi wanaotumia mitandao kama jukwaa la kujieleza, kujiajiri na kuanzisha biashara.

Hatua hiyo inaweza kuonekana kama msaada wa kifedha kwa wabunifu. Hata hivyo, kwa mtazamo mpana zaidi wa kiuchumi, inaweza kuwa ishara ya mwanzo wa Tanzania kuingia rasmi katika uchumi wa ubunifu (creative economy) — uchumi unaotegemea mawazo, vipaji na teknolojia.

Sekta Inayokua Kwa Kasi Duniani

Kwa mujibu wa ripoti za UNESCO na UNCTAD, sekta ya uchumi wa ubunifu duniani inazalisha zaidi ya dola trilioni 2.25 kila mwaka na kutoa ajira kwa zaidi ya watu milioni 30.

Sehemu kubwa ya ukuaji huo inatokana na tasnia ya maudhui ya kidijitali. Katika nchi nyingi zilizoendelea na zinazoendelea, vijana wamegeuza majukwaa ya mtandaoni kuwa biashara halisi inayolipa kodi na kuchangia katika uchumi wa taifa.

Lakini katika nchi nyingi za Afrika, watengeneza maudhui bado wanakabiliwa na changamoto kadhaa ikiwemo ukosefu wa mitaji, vifaa vya kisasa, mafunzo ya kitaaluma na miundombinu bora ya intaneti.

Hali hiyo imekuwa kikwazo kwa vipaji vingi vya vijana ambavyo vingekuwa na uwezo wa kufikia soko la kimataifa.

Sauti Kutoka Kwa Wabunifu Vijana

Kwa baadhi ya watengeneza maudhui nchini Tanzania, changamoto ya mitaji imekuwa kikwazo kikubwa katika kukuza vipaji vyao.

George Alphonce, mtengeneza maudhui wa Dar es Salaam anayejihusisha na video za elimu na burudani mtandaoni, anasema gharama za uzalishaji ni kubwa kwa vijana wengi wanaoanza.

“Watu wanaona video tu mtandaoni, lakini hawajui gharama za nyuma yake. Kamera, taa, kompyuta za uhariri na intaneti vina gharama kubwa. Vijana wengi wana vipaji lakini wanakwama kwa sababu ya mitaji,” anasema George.

Kwa upande wake Rose Bonanza, mtengeneza maudhui kutoka Geita anayezalisha video kuhusu maisha ya jamii na ujasiriamali wa wanawake, anaamini uwekezaji katika tasnia hii unaweza kufungua milango mingi ya ajira kwa vijana.

“Mitandao ya kijamii imewapa vijana jukwaa la kusimulia hadithi zao. Tatizo kubwa si ubunifu bali ni mtaji. Kama fedha hizi zitawafikia wabunifu halisi, zinaweza kubadilisha maisha ya watu wengi,” anasema Rose.

Kauli hizi zinaonyesha kuwa Tanzania ina hazina kubwa ya ubunifu, lakini bado inahitaji uwekezaji ili kuufungua kikamilifu.

Mafunzo Kutoka Kwa Nchi Zilizofanikiwa

Historia ya uchumi wa ubunifu duniani inaonyesha kuwa uwekezaji wa kimkakati unaweza kuzaa matokeo makubwa kiuchumi.

Korea Kusini ni mfano maarufu. Kuanzia miaka ya 1990, serikali ya nchi hiyo iliwekeza sana katika tasnia za ubunifu kama muziki, filamu na maudhui ya kidijitali. Leo hii kupitia kile kinachoitwa K-Culture, nchi hiyo inaingiza mabilioni ya dola kila mwaka kupitia muziki wa K-Pop, filamu na vipindi vinavyotazamwa duniani.

Nigeria nayo imefanikiwa kupitia tasnia ya filamu ya Nollywood, ambayo sasa ni moja ya tasnia kubwa zaidi za filamu duniani na chanzo kikubwa cha ajira kwa vijana.

India kupitia Bollywood pamoja na majukwaa ya kidijitali imeweza kuifanya tasnia ya burudani kuwa sehemu muhimu ya uchumi wake.

Mifano hii inaonyesha wazi kwamba ubunifu unaweza kuwa rasilimali muhimu ya taifa sawa na madini, mafuta au gesi.

Hazina ya Maudhui Tanzania

Tanzania ina utajiri mkubwa wa hadithi na vivutio vinavyoweza kugeuzwa kuwa maudhui yanayotazamwa duniani.

Kuanzia:

Hifadhi za taifa kama Serengeti

Mlima Kilimanjaro

utamaduni na historia za makabila mbalimbali

muziki wa Bongo Flava

maisha halisi ya jamii za Afrika Mashariki

Hadithi hizi zinaweza kuvutia watazamaji wa kimataifa ikiwa zitazalishwa kwa ubora na kusambazwa kwa ufanisi kupitia majukwaa ya kidijitali.

Kwa maneno mengine, Tanzania ina malighafi ya kutosha ya maudhui kinachohitajika ni uwekezaji na miundombinu ya ubunifu.

Changamoto na Matarajio

Ingawa mpango wa kutenga bilioni 50 unaweza kuwa hatua muhimu, mafanikio yake yatategemea namna utakavyotekelezwa.

Baadhi ya mambo muhimu yatakayosaidia mafanikio yake ni:

uwazi katika mgawanyo wa fedha

mafunzo ya kitaaluma kwa watengeneza maudhui

miundombinu bora ya intaneti

ulinzi wa haki miliki za wabunifu

Bila misingi hii, hata uwekezaji mkubwa unaweza kushindwa kuleta matokeo yaliyotarajiwa.

Hitimisho

Katika dunia ya leo, mataifa hayashindani tena kwa rasilimali za asili pekee bali pia kwa ubunifu na uwezo wa kusimulia hadithi zao kwa dunia.

Watengeneza maudhui wa Tanzania wana nafasi ya kuwa mabalozi wa kisasa wa taifa, wakitangaza utamaduni, vipaji na fursa za nchi kupitia majukwaa ya kidijitali.

Iwapo uwekezaji katika sekta hii utaambatana na sera madhubuti, uwazi na msaada wa kitaaluma, basi bilioni 50 zinaweza kuwa mbegu ya mapinduzi mapya ya uchumi wa ubunifu nchini Tanzania.

Na pengine katika miaka michache ijayo, dunia inaweza kuanza kuitazama Tanzania sio tu kama nchi ya vivutio vya utalii wa asili, bali pia kama nguvu mpya ya ubunifu wa kidijitali barani Afrika.

“Watengeneza maudhui wa kidijitali wanazidi kuwa sehemu muhimu ya uchumi mpya wa ubunifu, huku vijana wengi wakitumia simu na teknolojia rahisi kufikia hadhira ya kimataifa.”

“Vivutio vya asili vya Tanzania kama Serengeti na Mlima Kilimanjaro ni hazina kubwa ya maudhui yanayoweza kuvutia watazamaji wa kimataifa kupitia majukwaa ya kidijitali.”

Imeandaliwa na Victor Bariety simu namba 0757856284.